Omdat de stem van Nederland niet stom kan blijven, heb ik ten laatste het besluit genomen, het symbool van mijn natie, zoals dit in mijn persoon en in de regering is belichaamd, over te brengen naar een plaats, waar het kan voortwerken als een levende kracht, die zich kan doen horen.

[Radiotoespraak van Wilhelmina aan het Nederlandse volk, bij de BBC op 24 mei 1940]

Meidagen 1940

Eén van de dingen waar hard aan werd gewerkt tijdens de mobilisatie was de ontwikkeling van het luchtafweergeschut. Tijdens de Duitse inval was het luchtafweergeschut succesvol. Luchtlandingen van de Duitsers in de omgeving van Den Haag liepen uit op een mislukking.

Het museum beschikt over een unieke combinatie van groot materieel uit die tijd. Zo is er een zoeklicht en een vuurleidingsysteem. Grote historische waarde heeft het luchtdoelkanon dat stond opgesteld bij Ypenburg. Tijdens een Duitse luchtaanval is het kanon getroffen; daarbij is de hele bemanning omgekomen. De beschadiging is nog steeds te zien.

Het Nederlandse leger was niet opgewassen tegen het Duitse. Pogingen om de Duitse opmars tot stand te brengen, faalden. Wel slaagde het Nederlandse leger erin om de aanvallers te vertragen. De overmacht ter land en ter lucht was echter te groot: met het bombardement van Rotterdam werd de weerstand gebroken. Verrassend snel voor tijdgenoten, namelijk vijf dagen na de inval op 10 mei, capituleerde het Nederlandse leger.

Bezetting (1940 1944)

Tijdens de bezetting van Nederland door Nazi-Duitsland van 1940 tot 1945 waren Nederlandse militairen op diverse fronten actief. Naar Engeland gevluchte soldaten formeerden de Prinses Irene brigade, die in 1944 zou deelnemen aan de bevrijding. Tevens waren soldaten terug te vinden in diverse Britse speciale eenheden. Uniformering en uitrusting werd geheel op Britse leest geschoeid. Onder het verzet in Nederland bevonden zich ook veel ex-militairen. Op deze verschillende manieren droegen Nederlandse militairen bij aan de bevrijding van Nederland.

In Indonesië waren de leden van het KNIL na de overgave in Japanse krijgsgevangenkampen terecht gekomen. Hun behandeling was bruut; velen kwamen om.

De Duitsers slaagden er in het bezette Nederland in om circa 20.000 soldaten te werven voor de Waffen-SS. Sommigen van hen namen dienst uit nationaal-socialistische overtuiging. Anderen waren van mening dat het communisme in de Sovjet-Unie een groot gevaar vormde. Van diegenen die aan het Oostfront streden sneuvelden of stierven velen door kou en ondervoeding.