Van 11 december t/m begin februari:
1 Roberto Valturio (1413-1483), geredigeerd door Paolo Ramusio (circa. 1442-1506)
De re militari libris XII
Uitgave Chrétien Wechel, Parijs, 1534
Collectie Legermuseum, 00112043
Historische herkomst: geschenk mr. F.C. Koch, 1947
Het allereerste gedrukte militaire boek verscheen in 1472 in het Italiaanse Verona. Van dit werk, getiteld De re militari, van Roberto Valturio (1413-1483) uit Rimini, verschenen in totaal acht edities, waarvan deze Parijse uitgave in het Latijn de zesde is. De laatste editie verscheen in 1555. Alle edities zijn zeer gezocht.
2 Flavius (Publius Flavius) Vegetius Renatus (circa 383-450), illustraties [Hans Knapp]
Vegecivs. De. Re. Militari.
Uitgave Hans Knapp, Erfurth, [circa 1511]
Collectie Legermuseum, 00103004
Historische herkomst: schenking mr. F.C. Koch
Het tweede gedrukte militaire boek dateert uit 1473 en verscheen in Utrecht. Het feit dat De re militari van Publius Flavius Vegetius Renatus (circa 383-450) in de Noordelijke Nederlanden is uitgegeven heeft niets te maken met de toenmalige krijgshaftigheid hier te lande. De tekst van Vegetius was na Cicero, Ovidius en Virgilius de populairste tekst van de negende tot en met de vijftiende eeuw. Het handschrift werd in deze periode ten minste 232 keer gekopieerd. Het had dus overal voor het eerst gedrukt kunnen worden. Dit oudste boek in bezit van het Legermuseum en van Defensie, een geschenk uit 1947, is een Vegetius platenatlas van de Duitse kunstenaar Hans Knapp, het boek bevat geen tekst. Andere exemplaren van dit werk zijn niet bekend.
3 Flavius (Publius Flavius) Vegetius Renatus (circa. 383-450), e.a., geredigeerd door Guillaume Budé (1468-1540)
De re Militari libri quatuor.
Uitgave Chrétien Wechel, Parijs 1535
Collectie Koninklijke Militaire Academie 2635 7
Parijse uitgave van Vegetius in het Latijn uit 1535.
4 Flavius (Publius Flavius) Vegetius Renatus (circa 383-450), e.a., vertaald door Nicolas Volcyr
Du fait de guerre: et fleur de cheualerie. quatre liures.
Uitgave Chrétien Wechel, Parijs, 1536
Collectie Legermuseum, 00112049
Historische herkomst: Koninklijk Huis
Parijse uitgave van Vegetius in het Frans uit 1536.
Vanaf begin februari:
1 [Henricus Bilderbeke], vertaald door [J. Sohne]
Belägerung von Ostende. Iournal.
Uitgave zonder plaats, zonder uitgever, 1604
3 delen in een band
Collectie Koninklijke Militaire Academie, 3141
Deze beschrijving van het beleg van Oostende, bestaande uit drie delen in een band, uitgegeven tussen 1604 en 1605 is zeer zeldzaam en daardoor onbekend en weinig gebruikt. De tekst is in het Duits maar het werk is waarschijnlijk vertaald uit het Nederlands. Er is waarschijnlijk geen Nederlandstalige uitgave, het werk is vermoedelijk samengesteld en vertaald op basis van geschreven teksten. Het werk wordt toegeschreven aan ene Henricus Bilderbeke. Laatstgenoemde was een vluchteling uit Gent en trad in Keulen, waar het boek waarschijnlijk gedrukt is, op als een agent voor de Staten-Generaal. Hij vertegenwoordigde de Staten en verzamelde in hun opdracht informatie. In deze hoedanigheid kon hij gemakkelijk waardevolle gegevens vergaren over de gebeurtenissen in Ostende en deze zeer uitgebreide en complete beschrijving samenstellen met prachtige en historisch zeer relevante illustraties.
2 Samuel Freiherr von Pufendorf (1632-1694)
Histoire du regne de Charles Gustave roy de Svede
Uitgave Christophle Riegel, Knorz, Neurenberg, 1697
Collectie Koninklijke Militaire Academie, 4191 I II
Deze beschrijving van de regering van Karel Gustaaf van Zweden is vermoedelijk een van de rijkst geïllustreerde krijgshistorische werken van vóór 1801. Het boek telt maar liefst 124 platen buiten de tekst, waaronder enkele zeer grote. De grootste plaat, voorstellende de begrafenisstoet van Karel Gustaaf, is enkele meters lang en kan bij lange na niet in deze vitrine worden getoond.
Vanaf 17 februari
1 Albrecht II Dürer (1471-1528)
De vrbibvs, arcibvs, castellísque condensis, ac muniendis rationes aliqout, praesentie bellorum necessitati accommodatisimae:
Uitgave Chrétien Wechel, Parijs, 1535
Collectie Koninklijke Militaire Academie, 2636
Dit uiterst zeldzame en kostbare vestingbouwkundige boekwerk van de wereldberoemde Duitse kunstenaar Albrecht Dürer is het eerste buiten Italië uitgegeven boek over vestingbouw. De vestingbouwkunde is een van de militaire wetenschappen die in Italië eind vijftiende eeuw een hoge vlucht nam. Italië had al een eeuwenoude rijke krijgskundige traditie maar toen het land in 1494 werd geconfronteerd met een ongekende invasie door de Franse koning Karel VIII, werd de krijgskunde een nog serieuzere studie. Het is niet toevallig dat Dürer aandacht besteedde aan de vestingbouw want hij staat bekend om zijn reizen naar Italië. Dürer hield zich in het bijzonder bezig met de versterking van stadsmuren tegen kanonvuur.
2 Isaac Newton
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica.
Uitgave William & John Innys, 1726
Collectie Koninklijke Militaire Academie, 4688 1
Dit boek wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke wetenschappelijke publicaties ooit, waarin Newton zijn drie wetten invoerde en onder meer de grondslag legde voor de moderne mechanica. Deze editie is de laatste die tijdens zijn leven verscheen en is de basis voor alle latere edities. De editie bevat bovendien een nieuw woord vooraf van Newton zelf en een grote hoeveelheid wijzigingen.
Vanaf 3 maart
1 Girard Thibault
Academie de l'espée de Girard Thibault d'Anvers. ou se demonstrent par reigles mathematiques sur le fondement d'un cercle mysterieux la theorie et pratique des vrais et iusqu'a present incognus secrets du maniement des armes a pied et a cheval.
Uitgave [Bonaventura Elzevier], [Abraham I Elzevier], [Leiden], 1626
Collectie Legermuseum, 00112044
Historische herkomst Bibliotheek 3e Regiment Huzaren
Het prachtige 'schermboek' van Thibault, die zelf schermmeester was, is een van de beroemdste boeken van de zeventiende eeuw. Dit vanwege de ongekende uitvoering qua formaat en kwaliteit van de gravures. De prenten zijn bovendien op basis van een koperplaat gemaakt hetgeen gezien de maatvoering uitzonderlijk is. De gegraveerde titelpagina van dit boek heeft gediend als basis voor het titeldoek van deze tentoonstelling.
2 Joseph de la Pise
Tableau de l'histoire des princes et principavté d'Orange.
Uitgave Dirk Maire, Den Haag, 1639
Collectie Legermuseum, 00112022
Historische herkomst: Constantijn Huijgens (1596-1687); Departement van Oorlog
Dit boek over de prinsen en het prinsdom Orange in Frankrijk komt toepasselijk genoeg uit het bezit van Constantijn Huijgens (1596-1687), wiens familie nauwe banden onderhield met de Oranjes. Zelf was deze Constantijn secretaris van de prinsen van Oranje Frederik Hendrik en Willem II. Het typerende eigendomskenmerk van Constantijn Huijgens ("Constanter") staat op de titelpagina geschreven.
Vanaf 17 maart
1 Het Nieuw Testament, [] door last van de hooge overheid deeses eilands uit de oirspronglyke Grieksche taal in de Tamulsche spraak overgezet, en naar kerken-order behoorlyk overzien.
Uitgave Pieter Bruwaart, Colombo (Sri Lanka) 1759
Collectie Nederlands Instituut voor Militaire Historie, G2 0038
Historische herkomst: Marine; Departement van Defensie
Deze Bijbel in Tamil is weliswaar een van de opmerkelijkste boeken in het cultureel erfgoed van Defensie, maar de aanwezigheid van dit exemplaar is niet onverklaarbaar, integendeel. De titelpagina, het voorwoord en de index zijn zowel in het Tamil als in het Nederlands. Dit heeft alles te maken met de Nederlandse aanwezigheid in Colombo sinds 1656. In laatstgenoemd jaar veroverden de Nederlanders deze stad die diende als hoofdstad van de maritieme provincies onder controle van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie, de VOC, tot 1796.
2 Jan Huyghen van Linschoten (1563-1611)
Itinerarivm, ofte schipvaert naer Oost ofte Portugaels Indien.
Uitgave Jan Evertsz I Cloppenburgh, Amsterdam, 1614
Collectie Koninklijk Instituut voor de Marine, PTC 1
Jan Huyghen van Linschoten, een koopman en ontdekkingsreiziger uit Enkhuizen, stond aan de wieg van de zeevaart naar Azie in de zeventiende eeuw. In 1596 publiceerde hij zijn Itinerario en zijn Reys-Gheschrift - laatstgenoemd werk is in deze editie van het Itinerarium opgenomen - die internationaal lange tijd als standaardwerken werden beschouwd voor reizen naar Indië. Het Itinerario werd vertaald in het Engels, Frans, Duits en Latijn. Dit exemplaar bevat onder meer een zeldzame wereldkaart van Petrus Plancius (1552-1622), gedateerd 1594.
3 Cornelis de Bruyn (1652-1727)
Reizen van Cornelis de Bruyn, door de vermaardste deelen van Klein Asia, de eylanden Scio, Rhodus, Cyprus, Metelino, Stanchio, &c. mitsgaders de voornaamste steden van Ægypten, Syrien en Palestina,
Uitgave Hendrik van Krooneveld, 1698
Collectie Koninklijke Militaire Academie, 5808 31
De boeken van de reiziger en kunstenaar Cornelis de Bruyn, zoon van een koopman in granen en financieel ondersteund door de steenrijke Nicolaes Witsen (1641-1717), zijn rijk en prachtig geïllustreerd. Op zijn vele reizen legde hij de mooiste taferelen vast, waaronder vele panorama's. Een van de ruim honderd platen in dit boek is het prachtige grote panorama van Constantinopel.
