Romeinen aan de Rijn
De Romeinse grens in Nederland: 100 n. Chr.
Een Romeinse wachttoren steekt fier boven het weidse moeraslandschap uit. Op de hoger gelegen oeverwallen van de rivier hebben de Romeinen een weg aangelegd. Twee soldaten uit de wachttoren zijn naar de loskade gelopen om daar de uitgezette fuiken te controleren. Ze hebben geluk: vanavond eten zij snoek en paling. Nog voor zij klaar zijn, passeert er een inheemse koopman. Voor de soldaten een bekende verschijning. De koopman maakt, net als zijn collega's, dankbaar gebruik van de veilige weg langs de wachttorens. In de forten probeert de koopman zijn producten aan de man te brengen. Hierdoor zijn ze goed op de hoogte van het laatste nieuws. De Germaan laat zijn ossenwagen even staan en maakt een praatje met de Romeinse soldaat. Ze wisselen het laatste nieuws uit en stiekem hoopt de koopman nog iets te kunnen verkopen aan de soldaten.
De Romeinse weg
De rivieren de Maas en de Rijn vormden belangrijke routes voor de Romeinse schepen. Romeinse producten werden via deze rivieren aangevoerd. Op de oeverwallen werd een Romeinse weg aangelegd. Schepen voerden het grind aan dat gebruikt werd voor het wegdek. Voor de aanleg en het onderhoud aan de wegen werden aparte loskades langs de rivier gebouwd.
De vijf meter brede wegen hadden een lichte bolling in het wegdek. Hierdoor liep het regenwater netjes naar de zijkanten. De in ons land aanwezige soldaten werkten aan de aanleg en de reparaties van de wegen. Aanvankelijk waren de wegen gemaakt voor militaire doeleinden: de verschillende forten moesten snel en goed bereikbaar zijn. Uiteindelijk profiteerde ook de inheemse bevolking hiervan. Zij konden niet alleen reizen over kwalitatief goede wegen, maar deze werden ook nog goed bewaakt.
De Romeinse wachttoren
De Romeinen maakte voor de verdediging van hun noordelijke rijksgrens gebruik van de Rijn als een natuurlijke barrière. De Rijn mondde in die tijd uit bij Katwijk aan Zee.
Op de zuidoevers van de rivier bouwden ze om de tien kilometer een Romeins fort: een castellum. Om de verdedigingslinie letterlijk waterdicht te maken, werden tussen de castella wachttorens neergezet. Deze torens stonden 1500 meter van elkaar verwijderd. Mocht de vijand de rivier oversteken, dan konden de wachttorens een rooksignaal afgeven en op deze manier het castellum waarschuwen. Soldaten uit de nabij gelegen castella bemanden de wachttorens.
De Romeinse soldaat
Het Romeinse leger bestond uit twee soorten troepen: de legioenen en de auxilia. De legioenen werden gevormd door mannen met het Romeinse burgerrecht. Als wapenuitrusting droegen ze een platenharnas (lorica segmentata), zwaard (gladius), rechthoekig schild (scutum) en een werpspeer (pilum). De diensttijd bedroeg 25 jaar. De legioensforten, de castra, waren gelegerd binnen de rijksgrenzen. In Nederland was één legioen gevestigd in Nijmegen. In dit castrum waren 5000 legionairs gelegerd.De legioenen werden ingezet bij veldtochten buiten de rijksgrenzen en fungeerden als bezettingmacht.
De afgebeelde soldaat op de schoolplaat is een Romeinse auxiliair. De auxilia, ook wel hulptroepen genoemd, werden gevormd doo
r vrije mannen zonder het Romeinse burgerrecht. Zij moesten 25 jaar in het Romeinse leger dienen. In ruil hiervoor ontvingen zij en hun gezin het Romeinseburgerrecht. Auxiliairs verdienden minder dan de legionairs en ook hun wapenuitrusting was van mindere kwaliteit. De auxiliair had in plaats van een platenharnas een maliënkolder (lorica hamata) en niet een rechthoekig maar een ovaal schild. In plaats van een werpspeer hadden ze steekspeer (hasta). De auxilia waren gelegerd in de castella langs de rijksgrenzen. In Nederland lagen ongeveer twintig castella. Elk castellum werd bevolkt door 480 auxiliairs. De hoofdfunctie van de auxilia was de grensbewaking. Veel Bataven uit Nederland dienden als auxilia in het Romeinse leger. Zij werden lange tijd ingezet om de Muur van Hadrianus, de grens tussen Engeland en Schotland, te bewaken. In ons land waren auxilia uit onder andere Roemenië en Albanië actief. In totaal zullen er ongeveer 10.000 auxiliairs de Romeinse grens in Nederland hebben bewaakt.
Links:
-www.corbvlo.com
-www.gemina.nl
-www.fectio.org
-www.student.kun.nl
-www.teleac.nl/romeinenenbataven
-www.livius.org
-www.student.kun.nl/p.vanhilten/RomeineninNL.html
-www.pansa.nl
-www.archeon.nl
